Zmiany w gospodarce odpadami – odpowiedzi na pytania

10.12.2020

Świadczenie usług zagospodarowania odpadów komunalnych w Gminie Wyry od 2021 roku odbywać się będzie według nowych zasad. Rozszerzony został katalog prowadzonych usług, lecz wzrosły stawki opłat. W związku z tym odpowiadamy na najczęściej zadawane przez mieszkańców pytania w związku ze zmianami w odpadach:

  • Dlaczego tak dużo trzeba będzie płacić?

Pokrywanie kosztów funkcjonowania systemu gospodarki odpadami z opłat mieszkańców

Podwyższenie stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest konieczne ze względu na ustawowy wymóg pokrywania kosztów funkcjonowania systemu środkami pochodzącymi z płaconych przez mieszkańców opłat. Tymczasem planowane dochody obliczone na podstawie obowiązującej stawki są mniejsze od przewidywanych kosztów funkcjonowania systemu w 2021 roku aż o 607 146 zł. Mimo podwyżek, szacuje się, że dopłata do systemu gospodarowania odpadami z budżetu gminy w przyszłym roku również wyniesie około 600 000 zł. Żeby system mógł się zbilansować, tak jak wymaga tego ustawa, stawka musiałaby wynieść aż 35 zł, ponieważ kwota, którą Gmina Wyry zapłaci firmie gospodarującej odpadami opiewa na 3 515 345,78 zł. W przeliczeniu na mieszkańców gminy daje to dokładnie 35,72 zł.

Dochody z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami za 2020 rok wyniosą 2 200 000 zł, tymczasem prognozowane koszty funkcjonowania systemu to 2 807 146 zł, co daje 607 146 zł deficytu. Dzieląc go przez 12 miesięcy, a następnie przez liczbę mieszkańców (8200), kwota deficytu na osobę wynosi 6,17 zł. Dodając ją do dotychczasowej stawki 23 zł, aby system się zrównoważył, stawka za wywóz odpadów za osobę powinna wynieść 29,17 zł.

Wyższe koszty

W ostatnich latach nastąpił wyraźny wzrost wynagrodzeń (m.in. wynagrodzenia minimalnego z 1 850 zł w 2016 r. na 2 600 zł obecnie i 2800 zł od 1 stycznia 2021 roku. Znacząco wzrosły również ceny energii, materiałów i usług, cyklicznie wzrasta też opłata marszałkowska – w 2015 roku za składowanie 1 tony odpadów firma musiała zapłacić 24 zł/tonę, w następnych latach cena ta prezentowała się następująco: 2017 r. – 140 zł/tonę, 2018 r. – 170 zł/tonę, 2019 r. – 220 zł/tonę, a w 2020 roku aż 270 zł/tonę.

Brak konkurencji

Jak wynika z najnowszego raportu prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,  dotyczącego gospodarowania odpadami, aż w 60% gmin miejskich w Polsce w przetargu startuje tylko jedna firma zajmująca się odbiorem i zagospodarowaniem odpadów komunalnych. Nasza gmina nie jest tutaj wyjątkiem. Kolejny raz monopolistą okazało się konsorcjum firm – Master Odpady i Energia Sp. z o.o. z Tychów oraz PreZero Service Południe Sp. z o.o. z Rudy Śląskiej.

Wysoka cena w przetargu

Koszty odbioru i zagospodarowania odpadów wynikające ze złożonej oferty znacznie przewyższają prognozowane dochody z tytułu opłat za gospodarkę odpadami przy zastosowaniu obecnie obowiązującej stawki. Przypomnijmy, że poprzedni przetarg został unieważniony właśnie z powodu znacznego przekroczenia przez oferenta możliwości finansowych gminy. W tej sytuacji wójt, do czasu przeprowadzenia nowej procedury przetargowej, zaproponowała przedłużenie dotychczasowych zasad odbierania odpadów do 31 grudnia, co zaakceptowała Rada Gminy. W wyniku przeprowadzonych negocjacji, na okres 1 września – 31 grudnia, została podpisana nowa umowa opiewająca na kwotę 969 497,64 zł. Jej wykonawcą zostało konsorcjum firm Master Odpady i Energia Sp. z o.o. i PreZero Service Poland Sp. z o. o. Nowy przetarg został ogłoszony 16 października, a otwarcie ofert 17 listopada. Złożona oferta opiewa na kwotę 3 515 345,78 zł.

Dodatkowe usługi

Trzeba podkreślić, że od 2021 rozszerzony zostanie katalog prowadzonych usług w zakresie gospodarki odpadami. Wyposażeni zostaniemy w dodatkowe kubły na bioodpady, a odbiór worków z trawą będzie następował z posesji.

Będzie również możliwość uzyskania ulgi za kompostowanie w wysokości 4 zł od osoby na miesiąc – wówczas stawka wyniesie 25 zł. Należy pamiętać, że wskazanie w deklaracji posiadania kompostownika oznacza, że z nieruchomości nie będą odbierane żadne bioodpady, ani odpady zielone, ponieważ mieszkaniec w zamian za częściowe zwolnienie w opłacie zobowiązuje się do kompostowania wytworzonych bioodpadów w całości. Nie będzie również miał możliwości wywiezienia bioodpadów na PSZOK.

Wzrost cen w całym powiecie

Nie tylko w naszej gminie stawki poszły do góry. Ta decyzja została podjęta przez większość okolicznych samorządów. W 2021 roku mieszkańcy innych gmin powiatu mikołowskiego zapłacą:

- Ornontowice – 29 zł,
- Orzesze – 33 zł,
- Mikołów – 29 zł,
- Łaziska Górne – 23 zł (obecna stawka utrzymana tylko na pierwszy kwartał 2021 roku).

Gmina na opłatach za odpady nie zarabia

Środki z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mogą i nie są wykorzystywane na cele niezwiązane z pokrywaniem kosztów funkcjonowania systemu. Gmina na opłatach za odpady nic nie zarabia!

  • Co z mieszkańcami, którzy nie płacą za wywóz śmieci, bo nie mają podpisanej umowy?

 W obecnym systemie gospodarki odpadami obowiązują następujące zasady:

Zgodnie z art. 6c. ust. 1, 2 i 2 c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

- Gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

- Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

- Przystąpienie właściciela nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, z wyłączeniem właściciela nieruchomości, o której mowa w art. 6j ust. 3b, do zorganizowanego przez gminę systemu gospodarowania odpadami komunalnymi jest dobrowolne i następuje na podstawie zgody właściciela nieruchomości wyrażonej w formie pisemnej.

Wprowadzenie od 1 stycznia 2021 r. kart na PSZOK ułatwi prowadzenie gospodarki odpadami – kartę otrzyma ten, kto widnieje w ewidencji prowadzonej przez Wójta i złożył własną deklarację.

Podsumowując, każdy mieszkaniec jest objęty systemem gospodarki odpadami, z tego tytułu winien składać odpowiednie deklaracje i wnosić opłaty. Właściciel nieruchomości niezamieszkałej ma prawo wyboru podmiotu odbierającego od niego odpady, bądź może przystąpić do naszego gminnego systemu (w tym celu winien złożyć pisemną zgodę oraz deklarację, w której to wykaże zapotrzebowanie na pojemniki lub worki). Ten kto nie złoży stosownej deklaracji nie otrzyma np. karty na PSZOK, limitu worków.

  • Czy w związku z podwyżką zacznie się odbiór śmieci częściej niż 1 raz w miesiącu?

Częstotliwość odbierania odpadów komunalnych została uchwalona w maju przez wybraną przez mieszkańców Radę Gminy – uchwała w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczaną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Ponadto, w ramach opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi mieszkańcy mogą w każdym momencie oddawać swoje odpady do PSZOK-u.

Wszystkie terminy odbioru odpadów dostępne w tabeli.

  • Czy Gmina mogłaby założyć monitoring przy wiacie przy bunkrze za strażą pożarną?

Monitorowaniem tego terenu zajmuje się Straż Miejska. Ze względu na brak środków finansowych nie ma obecnie możliwości instalacji monitoringu, ale gmina Wyry będzie o tym pamiętać przy tworzeniu najbliższego budżetu.

  • Czy Gmina planuje jakieś pozbieranie śmieci wzdłuż drogi np. na Łaziska, Kasinę?

Zbiórkę odpadów wzdłuż ulic gminnych realizuje Zakład Gospodarki Komunalnej w Wyrach. Zgłoszenie zostanie przekazane do ZGK celem uprzątnięcia odpadów. W przypadku terenów prywatnych na podstawie art. 26 ustawy  o odpadach zostaną wystosowane do właścicieli nieruchomości wezwania do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.

  • Większość ludzi prosi o więcej worków dlaczego nie zwiększycie ilości?

Zwiększenie ilości worków wiąże się z większą ilością odpadów odebranych z nieruchomości, a co za tym idzie jeszcze większymi opłatami za odbiór odpadów. Nadwyżkę odpadów właściciel nieruchomości może dostarczyć do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. W przypadku dostarczenia odpadów w workach otrzymanych od firmy w ramach pakietu rocznego, pracownik Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych wydaje taką samą ilość worków właścicielowi nieruchomości odpowiadającą ilości dostarczonych. W przypadku dostarczenia odpadów w innych workach, pracownik Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych nie wydaje żadnych worków.

  • A co z tymi którzy starają się generować jak najmniej odpadów?

Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie przewidują zwolnienia z częściowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, gdy właściciel nieruchomości generuje mniej odpadów (np. w przypadku gdy nie oddaje popiołu). Ustawa na dzień dzisiejszy, narzuciła na gminy zwolnienie tylko i wyłącznie w części opłaty dla właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady.  Art. 6 k ust 4a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi: „Rada gminy, w drodze uchwały, zwalnia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych”.

  • Czy będzie nadal możliwość oddania większej ilości zielonych odpadów bezpośrednio do kontenerów? Czy będzie należało cały ogród zmieścić w workach oddawanych w ramach tego planu?

Od 2021 r. nie będzie już kontenera pod oczyszczalnią w Wyrach. Z każdej nieruchomości będą odbierane bioodpady tzn. 1 pojemnik 120 l + max. 48 worków w ciągu roku. Nadwyżkę odpadów biodegradowalnych np. trawę, liście będzie można oddać w Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Wyrach - nie dotyczy to osób zdeklarowanych, którzy kompostują odpady i będą pobierały z tego tytułu ulgę w wysokości 4 zł miesięcznie od osoby. Będzie również możliwość skorzystania z usługi dodatkowo płatnej w postaci worków koloru pomarańczowego i wtedy też nastąpi ich odbiór sprzed posesji.

Zasady odbioru odpadów w workach na PSZOK-u:

W przypadku dostarczenia odpadów w workach otrzymanych od firmy w ramach pakietu rocznego, pracownik Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych wydaje taką samą ilość worków właścicielowi nieruchomości odpowiadającą ilości dostarczonych. W przypadku dostarczenia odpadów w innych workach, pracownik Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych nie wydaje żadnych worków.

  • A jak wygląda ta deklaracja o kompostowaniu? Komu zgłosić czy gmina zapewni kompostowniki?

Zwolnienie obowiązywać będzie po złożeniu deklaracji zawierającej oświadczenie, że na terenie nieruchomości właściciel kompostuje bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym. Deklaracja, po ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego, będzie obowiązywać od 1 stycznia 2021 r. Będzie ją można znaleźć na naszej stronie internetowej. Poinformujemy o tym w aktualnościach.

  • Kolejna podwyżka dla wszystkich bez względu na wiek. Ile dzieciaki w wieku 4 czy 9 lat wytworzą miesięcznie odpadów? Każdy ma płacić po 29 zł?

Na podstawie przyjętych uchwał na terenie Gminy Wyry obowiązuje metoda ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi polegająca na ustaleniu iloczynu liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje zróżnicowania mieszkańców ze względu na ich wiek.

  • Pani wójt proszę o napisanie ile dokładnie Pani dostaje za bycie w zarządzie Mastera.

Wójt Barbara Prasoł nie jest członkiem zarządu spółki MASTER - Odpady i Energia Sp. z o.o., nie zasiada również w jej Radzie Nadzorczej – Master BIP.

  • Przyjmowane jest, że za każdą osobę segregującą odpady pobierana jest odpowiednia stawka (logicznym jest, że im więcej osób w gospodarstwie tym więcej śmieci). Nie rozumiem w takim razie dlaczego ilość worków na odpady segregowane jest taka sama niezależnie od tego czy w domu mieszka 1 osoba czy 6 – gdzie w tym logika? Gdzie można zgłaszać takie pytania?

Informujemy, że 28 maja Rada Gminy Wyry przyjęła „Uchwałę w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (...)”, która przedstawia m. in. jaka ilość worków i pojemników przysługuje danej nieruchomości na poszczególną frakcję odpadów. Jeśli w ciągu roku będą sygnały od mieszkańców, że uchwalona ilość worków nie jest wystarczająca lub jest ich za dużo, to uchwała zostanie poddana pod dyskusję Rady Gminy Wyry, czy ma zostać zmieniona w przyszłym roku. Jednocześnie informujemy, że każdą nadwyżkę odpadów segregowanych można oddać do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów na ul. Słonecznej 50 w Wyrach.

Wszelkie pytania w sprawie zmian w odpadach można zgłaszać do Referatu Gospodarki Komunalnej i Infrastruktury: tel.: 32 325 68 23, e-mail: odpady@wyry.pl. Zachęcamy również do śledzenia strony www.wyry.pl, gdzie można znaleźć aktualne informacje z Gminy Wyry.